Yönetmelik, deformasyonların neden olduğu ilgili iç kuvvetlerdeki veya momentlerdeki artışın ya da yapısal davranıştaki herhangi bir başka değişikliğin ihmal edilebilir olması durumunda, yapı için birinci mertebe analizinin kullanılabileceğini belirtir.
Bu artışın ihmal edilip edilemeyeceğini değerlendirmek için kritik burkulma faktörü αcr kullanılabilir. Burkulma faktörünün 15'ten yüksek olduğu (plastik tasarım durumunda) veya 10'dan yüksek olduğu (plakalardaki gerilmenin elastik dalda olduğu durumda) durumlarda, elemanlar (birleşim dahil) için global burkulmayı ihmal edebiliriz.

Lokal burkulma tekil plakalar (takviye levhaları, kolon gövdesi) için geçerlidir ve karşılık gelen sınırlayıcı burkulma faktörleri yönetmeliklere ve araştırma deneylerine göre belirlenir. Lokal burkulmanın etkilerinin ihmal edilebilir olduğu kabul edilir, eğer burkulma faktörü:
- ≥ 2 - 4 kenarından mesnetlenmiş bir plaka durumunda
- ≥ 3 - 3 kenarından mesnetlenmiş bir plaka durumunda
- ≥ 4 - 2 kenarından (komşu) mesnetlenmiş bir plaka durumunda
- ≥ 15 - 2 kenarından (karşılıklı) mesnetlenmiş bir plaka durumunda


Videoda, farklı burkulma türlerini ve burkulma faktörleri ile burkulma şekillerini dikkate alarak bunlarla nasıl başa çıkılacağını görebilirsiniz.
Analiz edilen elemanda beklenebilecek burkulma türleri hakkında daha kapsamlı bir açıklama için Doğrusal burkulma analizi (LBA) hakkındaki makalemizi inceleyin.
Belirli durumlarda burkulma sonuçları nasıl değerlendirilir?
Öncelikle, burkulma analizini kullanarak elastik kritik burkulmaya ulaşmak için gereken minimum kuvvet çarpanını, αcr'yi belirlememiz gerekir. IDEA StatiCa, sonuç tablolarında burkulma faktörlerini sağlar ve her faktör için burkulma şekilleri 3B görünümde sunulabilir.

Global analiz için sınır değer EN 1993-1-1:2005 Madde 5.2.1'de bulunabilir.
Örnek 1
İlk örnekte, basınç kuvveti bir bağlantı plakası ile bağlanan kirişe uygulanmaktadır.

Geometrik olarak doğrusal hesaplamadan elde edilen sonuçlar verilmiştir ve ilk faktör 8,76'dır. EN 1993-1-1:2005 Madde 5.2.1'e göre, sınır değer 15'tir çünkü bu birleşim kirişin kendisinin stabilitesi için kritiktir ve sonuç olarak birleşim burkulma analizini geçememiştir. Bu tek taraflı bağlantı plakasının basınç konfigürasyonundaki bu çaprazlamada tehlikeli olduğundan da bahsetmeye gerek yok.

Bir köşe plakasının burkulma dayanımının nasıl hesaplanacağı hakkında daha fazlasını buradan okuyun.
Örnek 2
Öte yandan, birleşimlerdeki çoğu plaka durumunda lokal burkulma meydana gelebilir ve kapsamlı bir analiz gerektiren kritik burkulma faktörünün, αcr, maksimum değeri genellikle daha küçüktür. Takviye levhaları ve kesme etkisindeki kolon paneli için, kritik burkulma faktörü 3'ten yüksekse burkulmanın dikkate alınmasının gerekli olmadığı doğrulanmıştır.

Her bileşen için doğru sınır değeri belirlememiz ve karar vermemiz gerekir. Bu örnek, ilk burkulma modunun αcr = 8,76 >> 3 faktörüne sahip bir takviye levhasına ait olduğunu göstermektedir. Bu örnekte, bu ilk burkulma modu tehlikeli değildir.

Burkulma analizini gerçekleştirirken ve sonuçları değerlendirirken mühendislik değerlendirmesinin devreye girmesi gerekir. Soru, kritik burkulma faktörünün global veya lokal sınırlarının ne zaman kullanılacağıdır ve doğru cevap için tasarlanan yapının topolojisi ve yapısal sisteminin bilgisi çok önemlidir. IDEA StatiCa, birleşimin herhangi bir kısmının burkulma şekillerini ve kritik faktörünü sunma kapasitesine sahip olsa da, yönetmeliğe göre burkulma yönetmelik kontrolünü sağlamaz.
Burkulma şekillerinin sonuçları bize negatif değerler verdiğinde, bu hesaplamanın başarısız olduğu veya sonucun yanlış olduğu anlamına gelmez. Bu durumlarda tam olarak ne olduğu bu bilgi bankası makalesinde açıklanmaktadır.
Eleman burkulma analizi değerlendirmesine ilişkin pratik bir örnek bu webinar videosunda sunulmuştur:
Teorik Arka Plan
Burkulma konusunu ve IDEA StatiCa çözümünü daha derinlemesine anlamak için, Teorik Arka Plan makalelerimizde burkulma analizi hakkındaki temel bilgileri okuyun.
IDEA StatiCa Connection - Çelik birleşimlerin yapısal tasarımı
IDEA StatiCa Member - Eleman stabilitesi
Eğitimler
Modeli kurmak ve analizi çalıştırmak için adım adım eğitimler oluşturduk. Bunların bağlantılarını aşağıda bulabilirsiniz:
Yanal burulmalı burkulmadan etkilenen bir çelik çapraz kirişin yapısal tasarımı (EN)
Bir çelik çerçevenin yapısal tasarımı ve yönetmelik kontrolü (EN)
Bir çelik birleşimin burkulma analizi (EN)
14 gün boyunca tamamen ücretsiz tam erişim elde edin.
IDEA StatiCa'yı ücretsiz deneyin



