Tasarım yönetmeliği, deformasyonların yol açtığı ilgili iç kuvvet veya momentlerin artışı veya yapısal davranışta oluşan herhangi bir başka değişiklik ihmal edilebiliyorsa yapı için birinci mertebe analizin kullanılabileceğini belirtir.
Bu artışın ihmal edilip edilemeyeceğini değerlendirmek için kritik burkulma faktörü αcr kullanılabilir. Burkulma faktörünün 15'ten yüksek olduğu durumlarda (plastik tasarım durumunda) veya 10'dan yüksek olduğu durumlarda (plakalardaki gerilmenin elastik dal üzerinde olması durumunda) elemanlar için (birleşim dahil) global burkulmayı ihmal edebiliriz.

Yerel burkulma, tekil plakalar (takviye levhaları, kolon gövdesi) için geçerlidir ve karşılık gelen sınırlayıcı burkulma faktörleri tasarım yönetmeliklerine ve araştırma deneylerine göre belirlenir. Yerel burkulmanın etkilerinin ihmal edilebilir kabul edildiği burkulma faktörü değerleri şunlardır:
- ≥ 2 - 4 kenarından mesnetlenmiş plaka durumunda
- ≥ 3 - 3 kenarından mesnetlenmiş plaka durumunda
- ≥ 4 - 2 kenarından (bitişik) mesnetlenmiş plaka durumunda
- ≥ 15 - 2 kenarından (karşılıklı) mesnetlenmiş plaka durumunda


Videoda, burkulma faktörlerini ve burkulma şekillerini göz önünde bulundurarak farklı burkulma türlerini ve bunlarla nasıl başa çıkılacağını görebilirsiniz.
Analiz edilen elemanda ne tür burkulmalar beklenebileceği hakkında daha kapsamlı bir açıklama için Doğrusal burkulma analizi (LBA) hakkındaki makalemizi inceleyin.
Belirli durumlarda burkulma sonuçları nasıl değerlendirilir?
Öncelikle, burkulma analizini kullanarak elastik kritik burkulmaya ulaşmak için gereken minimum kuvvet çarpanını, αcr'yi belirlememiz gerekir. IDEA StatiCa, sonuç tablolarında burkulma faktörlerini sağlar ve her bir faktör için burkulma şekilleri 3D görünümde sunulabilir.

Global analiz için sınır değer EN 1993-1-1:2005 Madde 5.2.1'de bulunabilir.
Örnek 1
İlk örnekte, basınç kuvveti bir bağlantı plakası ile bağlanan kirişe uygulanmıştır.

Geometrik olarak doğrusal hesaplamadan elde edilen sonuçlar verilmiştir ve ilk faktör 8,76'dır. EN 1993-1-1:2005 Madde 5.2.1'e göre sınır değer 15'tir çünkü bu birleşim kirişin kendi stabilitesi için kritiktir ve sonuç olarak birleşim burkulma analizini geçememiştir. Bu tek taraflı bağlantı plakasının bu çapraz elemanda basınç konfigürasyonunda tehlikeli olduğunu da belirtmek gerekir.

Bir köşe plakasının burkulma dayanımının nasıl hesaplanacağı hakkında buradan devamını okuyun.
Örnek 2
Diğer yandan, birleşimlerdeki çoğu plaka durumunda yerel burkulma oluşabilir ve kapsamlı analiz gerektiren kritik burkulma faktörünün, αcr, maksimum değeri genellikle daha küçüktür. Takviye levhaları ve kesme etkisindeki kolon panelleri için kritik burkulma faktörünün 3'ten yüksek olması durumunda burkulmanın dikkate alınmasının gerekli olmadığı doğrulanmıştır.

Her bileşen için doğru sınır değeri belirlememiz ve karar vermemiz gerekir. Bu örnek, ilk burkulma modunun αcr = 8,76 >> 3 faktörüyle bir takviye levhasına ait olduğunu göstermektedir. Bu örnekte, bu ilk burkulma modu tehlikeli değildir.

Burkulma analizi gerçekleştirilirken ve sonuçlar ele alınırken mühendislik değerlendirmesi devreye girmelidir. Soru, kritik burkulma faktörünün global veya yerel sınırlarının ne zaman kullanılacağıdır ve doğru cevap için tasarlanan yapının topolojisi ve yapısal sisteminin bilgisi çok önemlidir. IDEA StatiCa, birleşimin herhangi bir bölümünün burkulma şekillerini ve kritik faktörünü sunma kapasitesine sahip olsa da, yönetmeliğe göre burkulma yönetmelik kontrolünü sağlamaz.
Burkulma şekillerinin sonuçları bize negatif değerler verdiğinde, bu hesaplamanın başarısız olduğu veya sonucun yanlış olduğu anlamına gelmez. Bu durumlarda tam olarak ne olduğu bu bilgi bankası makalesinde açıklanmaktadır.
Eleman burkulma analizi değerlendirmesine ait pratik bir örnek bu webinar videosunda sunulmuştur:
Teorik Arka Plan
Burkulma konusunu ve IDEA StatiCa çözümünü daha derinlemesine anlamak için, Teorik Arka Plan makalelerimizde burkulma analizi hakkındaki temel bilgileri okuyun.
IDEA StatiCa Connection - Çelik birleşimlerin yapısal tasarımı
IDEA StatiCa Member - Eleman stabilitesi
Öğreticiler
Modeli oluşturmak ve analizi çalıştırmak için adım adım öğreticiler hazırladık. Bunlara ait bağlantıları aşağıda bulabilirsiniz:
Yanal burulmalı burkulmadan etkilenen bir çelik çapraz kirişin yapısal tasarımı (EN)
Bir çelik çerçevenin yapısal tasarımı ve yönetmelik kontrolü (EN)
Bir çelik birleşimin burkulma analizi (EN)
IDEA StatiCa'nın en son sürümünü bugün test edin
14 gün boyunca tamamen ücretsiz tam erişim elde edin.
IDEA StatiCa'yı ücretsiz deneyin



