Yangın tasarımı: Cıvatalı bindirme birleşimi
Analitik Model
Sayısal model, Eurocode'lar tarafından önerilen analitik model ile doğrulanmaktadır. EN 1993-1-8, bir kesme düzlemi başına cıvatanın kesme dayanımını hesaplamak için aşağıdaki tasarım denklemlerini sunmaktadır:
\[F_{v,Rd}=\frac{\alpha_v f_{ub} A}{\gamma_{M2}}\]
burada fub cıvata malzemesinin nihai dayanımı, A cıvatanın nominal dişsiz veya dişli gövde alanı ve \(\alpha_v\) cıvata sınıfına bağlı bir katsayıdır – 4.6, 5.6 ve 8.8 sınıfları için 0.6'ya, 4.8, 5.8, 6.8 ve 10.9 sınıfları için ise 0.5'e eşittir.
EN 1993-1-8, cıvata başına ezilme dayanımını aşağıdaki şekilde tanımlamaktadır:
\[F_{b,Rd}=\frac{k_1 \alpha_b f_u dt}{\gamma_{M2}}\]
burada d nominal cıvata çapı, fu plakanın nominal nihai çekme dayanımı, t birleştirilen malzemenin kalınlığı ve \(\gamma_{M2}\) önerilen 1.25 değerine sahip kısmi katsayıdır. \(\alpha_b\) ve k1 parametreleri, aşağıda verildiği gibi ağırlıklı olarak geometrik parametreler göz önünde bulundurularak belirlenir:
- sırasıyla kenar ve iç cıvatalar için yük aktarım yönüne dik
\[k_1=\min \left ( 2.8\frac{e_2}{d_0} -1.7, \, 1.4 \frac{p_2}{d_0} -1.7, \, 2.5 \right )\]
\[k_1=\min \left ( 1.4 \frac{p_2}{d_0} -1.7, \, 2.5 \right )\]
- yük aktarım yönünde
\[\alpha_b=\min \left ( \alpha_d, \, \frac{f_{ub}}{f_u}, \, 1.0 \right ) \]
\[ \alpha_d = \min \left ( \frac{e_1}{3d_0}, \, \frac{p_1}{3d_0}- 0.25 \right )\]
burada d0 cıvata deliğinin çapı, fub cıvatanın nihai dayanımı, fu plakanın nihai dayanımı, e1 uç mesafesi, e2 kenar mesafesidir.
Kesmeye maruz cıvataların yangın tasarım dayanımı aşağıdaki formülden belirlenmelidir:
\[F_{v,t,Rd}=F_{v,Rd}k_{b,\theta} \frac{\gamma_{M2}}{\gamma_{M,fi}}\]
burada \(k_{b,\theta}\) Tablo D.1'den uygun cıvata sıcaklığı için belirlenen azaltma katsayısıdır; \(\gamma_{M,fi}\) yangın koşulları için kısmi katsayıdır.
Yangında cıvataların tasarım ezilme dayanımı aşağıdaki formülden belirlenmelidir:
\[F_{b,t,Rd} = F_{b,Rd} k_{b,\theta} \frac{\gamma_{M2}}{\gamma_{M,fi}} \]
Dayanım Doğrulaması
CBFEM ile hesaplanan tasarım dayanımları, analitik model (AM) sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar Tablo 1'de özetlenmiştir. Tüm durumlarda çelik sınıfı S355'tir. Parametreler sıcaklık, cıvata malzemesi, ek kalınlığı, cıvata çapı ve cıvata aralıklarıdır.
Şek. 1 Sıcaklık için duyarlılık çalışması
Şek. 2 Cıvata sınıfı için duyarlılık çalışması (500 °C)
Şek. 3 Ek kalınlığı için duyarlılık çalışması (600 °C)
Şek. 4 Cıvata aralığı için duyarlılık çalışması (500 °C)
Şek. 5 Cıvata boyutu için duyarlılık çalışması (400 °C)
Sonuç
IDEA StatiCa Connection, yüksek sıcaklıklardaki cıvatalı bindirme birleşimlerinin incelenen tüm durumları için aynı veya daha güvenli yük dayanımları sağlamaktadır. Bunun başlıca nedeni cıvataların yükleme biçimidir. Analitik modelde cıvatalar yalnızca kesme kuvveti ile yüklenmekte olup plaka deformasyonlarından kaynaklanan çekme kuvvetleri ihmal edilmektedir.
Kıyaslama Örneği
Girdiler
2xM16 8.8
Eleman plakaları 80/16 mm
Ekler 2x80/8 mm
S355
Cıvata aralıkları p1 = 50 mm, e1 = 35 mm
Sıcaklık 600°C
Model, IDEA StatiCa Connection uygulamasında oluşturulmuştur.
Çıktılar
600°C'deki cıvatalı bindirme birleşiminin dayanımı 61 kN'dur.
Şek. 6 Kesmede cıvatalı eklerin kıyaslama örneği
Diğer doğrulama çalışmaları için Destek Merkezi - Doğrulamalar sayfamızı ziyaret edin.