RCS uygulamasında betonarme için eleman tasarımı

RCS uygulamasında bir kesit oluşturduktan sonra Design Member bölümünde verilerin ayarlanması gerekmektedir. Design Member'da iki ayar sekmesi bulunmaktadır. 

• Member Data
• Flexural slenderness

İlk sekmeye odaklanalım:

Member Data

Navigator -> Design member -> Member Data yolunu izleyin. Tüm eleman türleri (Beam, One-way slab, Compression Member) için ortak olan çevre koşullarına (Exposure Classes, Relative Humidity) ve diğer ayarlara (Creep coefficient ve Structural member importance) ayrılmış bir bölüm bulacaksınız. Sekmenin geri kalanı yalnızca Beam ve One-way slab için kullanılabilir olup azaltmalar ve yeniden dağılım için onay kutularını işaretlemenize/kaldırmanıza olanak tanır. Aşağıdaki ayrıntılı resme bakınız.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyeceğiz. Başlangıçta Exposure Classes özellikler grubunu ayarlamanız gerekmektedir. Bu ayar, EN 1992-1-1'e göre minimum donatı ve çatlak genişliği kontrolünün hesaplanmasını etkiler. 

Aşağıdaki koşulları ayarlayabilirsiniz: 

• No corrosion – korozyon veya saldırı riski olmayan X0 maruziyet sınıfını açın/kapatın. Bu sınıf genellikle grobeton için öngörülür.
• Carbonation – karbonasyon kaynaklı korozyon için XC maruziyet sınıfını seçin.
• Chlorides – klorür kaynaklı korozyon için XD maruziyet sınıfını seçin.
• Chlorides from the sea – deniz klorürleri kaynaklı korozyon için XS maruziyet sınıfını seçin.
• Freeze/Thaw attack – donma/çözülme döngüleri kaynaklı korozyon için XF maruziyet sınıfını seçin.
• Chemical attack – kimyasal açıdan agresif ortam kaynaklı korozyon için XA maruziyet sınıfını seçin.
• Relative humidity – bağıl nem değerini girin.

Bunun ardından Creep coefficient'ın otomatik olarak hesaplanıp hesaplanmayacağını (Calculated) ya da sünme katsayısı Φ_inf değerinin kullanıcı tarafından tanımlanıp tanımlanmayacağını (User input) seçebilirsiniz. Bunun sonuçları nasıl etkileyeceğine ilişkin açıklamayı RCS'de SLS sonuçları - Gerilme Sınırlaması, Çatlak Genişliği, Detaylandırma makalesinde bulabilirsiniz.

Son olarak Structural member importance türünü seçmeniz gerekmektedir. Yapının genel dayanımına ve kararlılığına önemli ölçüde katkıda bulunmayan, önemsiz elemanlarda (örn. 2 m açıklıklı lentolar) minimum donatı ihmal edilebilir (EN 1992-1-1, mad. 6.2.1(4)).

Sekmenin geri kalanı tasarım elemanının türüne göre farklılık gösterir. Beam ve One-way için Redistributions and reductions seçeneklerini açma/kapatma imkânı mevcuttur. 

Yeniden dağılım ve azaltmanın etkinleştirilmesinin Navigator'da yeni bir çubuk görünmesine neden olacağını lütfen unutmayın. 

Burada Eurocode'a göre yapılan hesaplamadan elde edilen iç kuvvetler farkını manuel olarak girmeniz gerekmektedir. Yazılım daha sonra iç kuvvetleri girilen değerlere göre otomatik olarak yeniden hesaplayacaktır. 

Belirli farkların nasıl elde edileceğini aşağıda belirtilen makalelerde bulabilirsiniz:

• Redistribution of moments – EN 1992-1-1, mad. 5.5'e göre moment yeniden dağılımı
• Reduction of moments – EN 1992-1-1, mad. 5.3.2.2(3) ve 5.3.2.2(4)'e göre mesnetlerdeki azaltılmış momentler
• Reduction of shear force – EN 1992-1-1, mad. 6.2.2(6) ve 6.2.3(8)'e göre mesnet yakınında yük taşıyan elemanlar için azaltılmış kesme kuvveti

Son seçenek etkileşimle ilgilidir:

• Limited interaction check – EN 1992-1-1 6.2.3(7)'ye göre maksimum moment konumundan d mesafesinden daha az uzaklıkta etkileşim kontrolü sınırlamasını açın/kapatın. Etkileşim kontrolü hakkında daha fazla bilgiyi ULS kontrolleri hakkındaki makalede bulabilirsiniz.

Flexural Slenderness and Imperfections, 2nd order

İkinci sekme tasarım elemanının türüne göre farklılık gösterir. Beam ve One-way slab için Flexural Slenderness parametrelerini ayarlamanız gerekmektedir.

Yazılım, eleman için etkin uzunluk l_eff'i sizin için hesaplayacaktır. Yapmanız gereken tek şey mesnet yüzleri arasındaki net açıklık l_n'yi ayarlamak, mesnet koşullarını belirlemek (aşağıdaki şekle bakınız) ve taşıyıcı elemanın genişliği t_i'yi girmektir. 

Etkin açıklık şu şekilde hesaplanır:

l_eff = l_n + a₁ + a₂

burada a_i, EN 1992-1-1 mad. 5.3.2.2(1)'e göre belirlenir.

Compression Member için farklı bir sekme görünür ve Imperfections and 2nd order parametrelerini ayarlamanız gerekmektedir. Bu ayar seçenekleri RCS uygulamasında ikinci mertebe etkileri makalesinde ayrıca açıklanmaktadır.