Hint standartlarına göre beton bloğun kod kontrolü

Basınç altında beton

Basınç altındaki betonun kontrolü için iki seçenek mevcuttur:

1.  IS 800, Md. 7.4'e göre
2.  IS 456, Md. 34.4'e göre

IS 800, Md. 7.4'e göre basınç altında beton kontrolü

Maksimum basınç gerilmesi, $0.6 f_{ck}$'ya eşit basınç dayanımını aşmamalıdır; burada $f_{ck}$, betonun karakteristik küp dayanımıdır. Şap dayanımının beton temel dayanımından daha yüksek olduğu varsayılmaktadır. Md. 7.4.3.1, kolon tabanlarının minimum kalınlığı için formülü vermektedir:

$$t_s = \sqrt{2.5 w c^2 \gamma_{m0} / f_y} > t_f$$

burada:

•  $w$ – hesap yük eksenel basıncı altında taban plakasına alttan gelen düzgün yayılı basınç
•  $c$ – kolon tabanının kolon üzerindeki çıkma miktarı
•  $f_y$ – kolon tabanının akma dayanımı
•  $t_f$ – kolon başlık kalınlığı
•  $\gamma_{m0} = 1.1$ – akma ile yönetilen direnç için kısmi güvenlik katsayısı – IS 800, Tablo 5; Kod ayarlarında düzenlenebilir

Formül, $w = 0.6 f_{ck}$ kabulüyle çıkma miktarını belirlemek için yeniden düzenlenebilir:

$$c = t_s \sqrt{\frac{f_y}{1.5 f_{ck} \gamma_{m0}}}$$

$A_{c,eff}$ alanı, taban plakasıyla kesişen kolon (nervürler dahil) kesit alanının $c$ kadar ötelenmesiyle belirlenir. Bir diğer alan olan $A_{FEM,eff}$, sonlu elemanlar analizi ile taban plakası ile beton temel (şap) arasındaki temas alanını belirler. Basınç kuvvetlerine direnen $A_{eff}$ alanı, bu iki alanın, yani $A_{c,eff}$ ve $A_{FEM,eff}$'nin kesişimidir. Nihai limit durumda bu $A_{eff}$ alanında $0.6 f_{ck}$ basınç dayanımı varsayılır.

Basınç altındaki betonun kontrolü gerilme biçiminde gerçekleştirilir:

$$\sigma_c \le w$$

burada:

•  $\sigma_c = \frac{N_c}{A_{eff}}$ – taban plakası altındaki ortalama basınç gerilmesi
•  $N_c$ – basınç kuvveti
•  $w = 0.6 f_{ck}$ – betonun basınç dayanımı

IS 456, Md. 34.4'e göre basınç altında beton kontrolü

Maksimum basınç gerilmesi, $0.45 f_{ck} \cdot \min \left \{ \sqrt{\frac{A_1}{A_2}}, \, 2 \right \}$'ye eşit basınç dayanımını aşmamalıdır; burada:

•  $f_{ck}$ – betonun karakteristik küp dayanımı; şap dayanımının beton temel dayanımından daha yüksek olduğu varsayılır
•  $A_1$ – tamamen temel içinde yer alan ve üst tabanı fiilen yüklenen alan olan, yan eğimi iki yataya bir düşey olan en büyük piramit veya koninin alt tabanı olarak alınan mesnet alanı
•  $A_2$ – sonlu elemanlar analizi ile belirlenen basınç alanı ($A_{FEM,eff}$'ye eşit)

Basınç altındaki betonun kontrolü gerilme biçiminde gerçekleştirilir:

$$\sigma_c \le w$$

burada:

•  $\sigma_c = \frac{N_c}{A_{2}}$ – taban plakası altındaki ortalama basınç gerilmesi
•  $N_c$ – basınç kuvveti
•  $w = 0.45 f_{ck} \cdot \min \left \{ \sqrt{\frac{A_1}{A_2}}, \, 2 \right \}$ – betonun basınç dayanımı

Kesme kuvvetinin aktarımı

Taban plakasındaki kesme etkisinin kolondan beton temele aktarımının aşağıdaki yollarla gerçekleştiği varsayılır:

1. Taban plakası ile beton/şap arasındaki sürtünme
2. Kesme dişi
3. Ankraj bulonları